Esnaf mı tacir mi? Şahıs işletmesi hangi sicile kaydolur?
Sermayesi ve kazancı sınırlı, emeğin ağır bastığı işler esnaf ve sanatkâr sayılır; esnaf siciline ve esnaf odasına kaydolur. Ticari işletme işleten ve esnaf sınırını aşan kişiler tacirdir; ticaret siciline ve ticaret odasına kaydolur. Ticaret siciline kayıtta 2026'da 5.466,10 TL tescil harcı ve 708 TL ilan ücreti ödenir.
Temel farklar
| Esnaf ve sanatkâr | Tacir (gerçek kişi) | |
|---|---|---|
| Tanım | Sermaye ile birlikte bedenî çalışmaya dayanan, kazancı tacir sınırına ulaşmayan | Ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten |
| Sicil | Esnaf ve sanatkâr sicili | Ticaret sicili |
| Meslek kuruluşu | Esnaf ve sanatkârlar odası | Ticaret odası (veya ticaret ve sanayi odası) |
| Sicil masrafı (2026) | Ticaret sicili harçları uygulanmaz | Tescil harcı 5.466,10 TL + ilan 708 TL + tasdikname 895,80 TL |
| Örnek faaliyetler | Berber, terzi, ayakkabı tamircisi, küçük atölyeler | Toptan ticaret, mağaza zinciri, ihracat |
Kayıt adımları
- Vergi dairesine işe başlama bildirimi yapılır; yoklamadan sonra vergi kaydı açılır.
- Faaliyete göre esnaf ve sanatkâr odasına ya da ticaret odasına başvurulur.
- Esnafsanız esnaf siciline, tacirseniz ticaret siciline tescil yapılır; tacirler için Ticaret Sicili Gazetesi’nde “ticarete başlama” ilanı yayımlanır.
- Bağ-Kur sigortalılığı vergi kaydıyla birlikte başlar.
Şahıs işletmesi kurmanın bütün adımları için şahıs şirketi kuruluşu sayfasına bakın.
Sık sorulanlar
Hangisi olacağıma kim karar verir?
Faaliyetinizin hangi gruba girdiği, esnaf ve sanatkâr ile tacir ve sanayiciyi belirleme koordinasyon kurulunun meslek listelerine ve işletmenizin niteliğine göre belirlenir. Kayıt sırasında oda ve sicil müdürlüğü bu ayrımı yapar.
Esnafken tacir olmam gerekirse ne olur?
İşletmeniz büyüyüp esnaf sınırını aştığında ticaret siciline ve ticaret odasına kaydolmanız gerekir; esnaf sicilindeki kayıt kapatılır.
Basit usul vergilendirme esnafla aynı şey mi?
Hayır. Basit usul bir vergilendirme yöntemidir ve Gelir Vergisi Kanunundaki şartlara bağlıdır. Esnaf olmak basit usulde vergilendirileceğiniz anlamına gelmez.
- 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu m.3
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.11–12 (ticari işletme ve tacir)
- TTSG 2026 ilan ücret tarifesi (ticarete başlama ilanı)
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ve mali danışmanlık yerine geçmez.